آزمون نیازهای گلسر

آزمون نیازهای اساسی گلسر چیست؟

آزمون نیازهای اساسی گلسر، ابزاری علمی و معتبر است که برای سنجش نیازهای بنیادین انسان در سال 1995 طراحی شده است. دکتر ویلیام گلسر، روان‌شناس آمریکایی، به‌دلیل ابداع روش واقعیت‌درمانی در عرصۀ روان‌شناسی و روان‌پزشکی شهرت دارد. گلسر در سال 1998 با ارائۀ تئوری انتخاب به‌عنوان نظریۀ زیربنایی فنون و روش‌های واقعیت‌درمانی تلاش نموده است در مقام یک نظریه‌پرداز ابتدا توضیح دهد مردم چگونه رفتارهای خود را انتخاب می کنند و سپس برای کمک به کسانی که رفتارهای ناکارآمدی انتخاب می‌کنند، روش‌های مداخله را در قالب روش‌های واقعیت‌درمانی ارائه کند. گلسر با تئوری انتخاب توضیح می‌دهد که ما به‌عنوان انسان چگونه برای به دست آوردن آنچه می‌خواهیم، دست به انتخاب می زنیم.

آموزۀ اصلی تئوری انتخاب این است که ما انسان‌ها بیش از آنچه تصور می‌کنیم بر زندگی خود تسلط داریم، ولی متأسفانه بخش زیادی از کنترل‌های ما غیرموثر و ناکارآمد هستند و یاد نگرفته‌ایم انتخاب‌های موثری داشته باشیم. تئوری انتخاب به‌گونه‌ای طراحی شده است که برای درمانگران، مشاوران، معلمان، مربیان و دیگر دست‌اندرکاران آموزش و هدایت مردم سودمند و قابل استفاده است. نهضت آموزش و به‌کارگیری تئوری انتخاب در کشور ما با استقبال خوبی روبه‌رو شده است. 

گلسر به این نتیجه رسید که پنج نیروی درونی یا نیاز اساسی باعث انگیزش و شکل‌گیری رفتار آدمی می‌شوند. چنانچه افراد در ارضای این نیازها موفق شوند، احساس می‌کنند بر زندگی خود کنترل دارند. انتخاب رفتارهایی که نیازهای اساسی ما را برآورده سازند، اما دیگران را نیز از فرصت ارضای نیازهایشان محروم نکند، هدفی بنیادین محسوب می‌شود. پرسش‌نامۀ حاضر به افراد کمک می‌کند میزان ارضای نیازهای بنیادین خود را شناسایی و زمینه‌های بالقوۀ نارضایتی را بررسی کنند.

نیازهای اساسی نظریۀ گلسر:

1. بقا
2. عشق و تعلق
3. قدرت و موفقیت
4. آزادی
5. تفریح   

نیاز به بقا یک نیاز فیزیولوژیکی است. نیاز به عشق و احساس تعلق، قدرت و پیشرفت، آزادی و تفریح نیز جزء نیازهای روان‌شناختی هستند. نیاز به بقا شامل برخورداری از احساس امنیت، درآمد، غذا، پوشاک، مسکن، سلامت جسمانی و کشش جنسی است. نیاز به عشق و احساس تعلق شامل احساس وابستگی، عشق ورزیدن و مراقبت کردن، دوست داشتن و‌ دوست داشته شدن، وقت و انرژی گذاشتن برای روابط خانوادگی، دوستی و رفاقت، روابط شغلی و احساس پیوند با دیگران است. منظور از نیاز به قدرت، نوعی احساس کفایت و خودارزشمندی است. نیاز به آزادی شامل خودمختاری، توانایی انتخاب، آفریدن، بیان آزادانۀ خود و برخورداری از حریم خصوصی است. نیاز به تفریح نیز شامل خندیدن، شوخی، لذت بردن و سرگرمی است.

آیا نیازهای گلسر سلسله‌مراتب دارند؟

با خواندن توصیفات مربوط به سیستم نیازهای گلسر می‌توانید متوجه شباهت این سیستم با سلسله‌مراتب نیازهای مازلو شوید؛ بااین‌حال نیازهای مطرح‌شده توسط گلسر به‌صورت سلسله‌مراتب در نظر گرفته نمی‌شوند، بلکه همچون پایه‌های یک صندلی هستند. یک صندلی زمانی بهترین کارایی را دارد که روی تمامی پایه‌هایش متعادل باشد. 

خصوصیات نیازهای گلسر: 

• نیازها ذاتی، مادرزادی و درونی هستند؛ یعنی از زمانی که ما به دنیا آمده‌ایم با ما همراه بوده‌اند و نیازی به فراگیری آن‌ها نیست.
• نیازها عمومی، همگانی و جهانی هستند؛ یعنی همۀ انسان‌ها صرف‌نظر از فرهنگ، زبان، نژاد و جغرافیای محل سکونت خود در این نیازها مشترک‌اند.
• هرچند انسان‌های جوامع گوناگون در نوع نیازهای اساسی خود کاملا مشترک‌اند، ولی توانایی آن‌ها در ارضای این نیازها کاملا با هم متفاوت است.
• برآورده کردن یک نیاز می‌تواند موجب برآورده شدن دیگر نیازها شود.
• گاهی ممکن است ارضای یک نیاز سبب شود که فرد نیازهای دیگرش را نادیده بگیرد یا سرکوب کند.
• گاهی ممکن است ارضای یک نیاز در تضاد با ارضای نیاز فرد دیگری باشد.