آزمون عشق استرنبرگ

آزمون عشق استرنبرگ چیست؟

آزمون عشق استرنبرگ یا مثلث استرنبرگ یکی از مشهورترین نظریه‌ها و ابزارهای سنجش عشق در روان‌شناسی است که توسط روانشناس آمریکایی، رابرت استرنبرگ در دهۀ 1980 ارائه شده است. استرنبرگ پیش از طراحی و ساخت آزمون عشق خود، ابتدا یک نظریۀ سه‌مولفه‌ای برای عشق و جنبه‌های مختلف آن تدوین کرد. از نظر او عشق دارای سه مولفه است: صمیمیت، اشتیاق جنسی و تعهد. در ادامه به بررسی بیشتر این سه مولفه خواهیم پرداخت:

1. صمیمیت (Intimacy):

مولفۀ صمیمیت بیانگر احساس محبت، علاقه، همدلی و غم‌خواری نسبت به فرد مورد علاقه است. صمیمیت جنبۀ هیجانی و عاطفی پررنگی دارد و نوعی احساس گرمی، محبت، نزدیکی، اعتماد و پیوند مشترک را در فرد ایجاد می‌کند. 

2. اشتیاق جنسی (Passion):

این مولفه به اشتیاق یا شور، احساس شدید نسبت به طرف مقابل، جنبه‌های جنسی و جذابیت‌های جسمانی اشاره دارد. در واقع، این احساس شامل میل برانگیختگی و کشش شدید جنسی است. 

3. تعهد (commitment):

تعهد سومین مولفۀ عشق است. تعهد شامل تصمیم برای حفظ یک رابطۀ طولانی‌مدت و حرکت به‌سمت اهداف مشترک است. در واقع، تعهد نشانۀ تصمیم‌های آگاهانۀ فرد برای ماندن کنار شریک زندگی در طول زمان است. این مولفه جنبۀ شناختی پررنگی دارد و دربردارندۀ تصمیم‌های بلندمدت و کوتاه‌مدت برای دوست داشتن و مراقبت از فرد مورد علاقه است. 

استرنبرگ این سه مولفه را روی یک مثلث قرار داد و در نهایت، نظریۀ عشق مثلثی خود را تدوین کرد. سه مولفۀ عشق به شیوه‌ای سیستمی با هم تعامل دارند و ترکیبی از دو یا چند جزء از مفاهیم بالا، هشت نوع تجربۀ عشق را ایجاد می‌کند.

انواع عشق از نظر استرنبرگ:

1. دوست داشتن (Liking):

در این حالت، اشتیاق جنسی و تعهد کمی وجود دارد، اما صمیمیت در حد بالایی است. 

2. فقدان عشق (Non-Love):

در این نوع عشق، هیچ‌کدام از ابعاد سه‌گانۀ عشق حضور ندارند. همۀ ما این نوع رابطه را به‌طور طبیعی با مردم عادی داریم. چنانچه احساس ما نسبت به شریک عاطفی‌مان از این نوع باشد، می‌توان گفت که رابطه در معرض یک خطر جدی است. 

3. عشق هوس‌گونه (Infatuation Love):

آنچه که در عشق هوس‌گونه باعث برقراری رابطه می‌شود، اشتیاق و شور جنسی زیاد است. در این نوع عشق، هوس و اشتیاق جنسی فرد در سطح قابل توجهی است، اما صمیمیت و تعهد او در سطح ضعیفی قرار دارند.

4. عشق پوچ (Empty Love):

در این نوع عشق، تعهد بسیار بالا است، اما شور جنسی و صمیمیت در سطح پایینی قرار دارند. این نوع عشق معمولا در زوج‌هایی دیده می‌شود که زمان زیادی از ازدواج‌شان می‌گذرد و از راهبردهای ارتباطی نامناسبی استفاده کرده‌اند. چنین افرادی معمولا به‌خاطر حفاظت از فرزندان یا ترس از قضاوت‌های منفی دیگران در کنار هم زندگی می‌کنند.

5. عشق رمانتیک (Romantic Love):

در این نوع عشق، اشتیاق جنسی و صمیمیت زیادی وجود دارد، اما احساس تعهد پایین است.

6. عشق دوستانه (Companionate Love):

در این نوع عشق، صمیمیت و تعهد زیادی وجود دارد، ولی اشتیاق جنسی ضعیف است.

7. عشق ساده‌انگارانه (Fatuous Love):

در این نوع عشق، اشتیاق جنسی و تعهد زیادی وجود دارد، اما صمیمیت بین دو نفر بسیار کم است. 

8. عشق آرمانی (Consummate Love):

این نوع عشق، سه عنصر را به‌طور مشخص در خود جای داده است. این حالت همان عشق رویایی و نابی است که هر فرد انتظار آن را می‌کشد.

اعنبار آزمون عشق استرنبرگ:

استرنبرگ برای محاسبۀ پایایی این مقیاس از روش ضریب همسانی درونی استفاده کرد. نتایج نشان دادند که ضریب آلفای کرونباخ برای مولفۀ صمیمیت، 0.91 و برای مولفه‌های شوق جنسی و تعهد 0.94 است و ضریب آلفای کرونباخ کلی پرسش‌نامه نیز برابر با 0.97 بود. استرنبرگ همچنین برای محاسبۀ روایی این پرسش‌نامه از روایی همزمان استفاده نمود. او برای اجرای این هدف از مقیاس عشق رابین استفاده کرد. روایی و پایایی آزمون عشق استرنبرگ در ایران نیز مورد بررسی قرار گرفته است. حفاظی و همکارانش در سال 1385 برای بررسی روایی محتوایی این پرسش‌نامه، سوالات را در اختیار روان‌پزشکان، روان‌شناسان بالینی و اساتید زبان انگلیسی قرار دادند که از نظر همۀ آنان، سوالات به‌کاررفته مورد تایید بودند. حفاظی و همکارانش برای بررسی پایایی نیز از روش بازآزمایی استفاده کردند.